Radioamaterizam u svijetu datira od samih početaka otkrića radio-prijenosa, što se pripisuje Nikoli Tesli kao pronalazaču i Guglielmu Marconiju koji ga je prvi komercijalno upotrijebio. U Bosni i Hercegovini, ovaj pokret ima duboke korijene koji sežu u period prije drugog svjetskog rata, ali je njegovo organizovano djelovanje započelo tek nakon 1945. godine.
Pioniri i osnivanje prvog kluba
Iako su stručnjaci i pojedinci organizovali obuku za građane i prije rata, značajnije aktivnosti započinju tokom drugog svjetskog rata kada su grupe gimnazijalaca tajno eksperimentisale sa gradnjom radio-uređaja. Odmah po završetku rata, u jesen 1946. godine, osnovano je prvo “Društvo radioamatera” u Sarajevu, sa sjedištem u ulici Gundulića br. 5.
U ovim ranim danima, ključna ličnost bio je Đorđe Lukić, poznatiji kao Cigo, zbog čega se sarajevski klub često nazivao i “Ciginim klubom”. Ostali značajni pioniri koji su širili znanje kroz tečajeve bili su Nusret Abadžić i Zečević. U to vrijeme, amateri su uglavnom konstruisali prijemnike poput modela “1V2”, dok se gradnja predajnika odvijala tajno i uz veliki rizik.
Nastanak Asocijacije radioamatera (ARAuBiH)
Veoma brzo nakon osnivanja prvog kluba, radioamaterski pokret se proširio na sve veće gradove u zemlji. Krovna organizacija pod nazivom “Savez radio amatera BiH” (današnja Asocijacija radio amatera u BiH – ARAuBiH) osnovana je 1947. godine u Sarajevu.
U narednim decenijama, pokret je doživio ogroman uspon, dostižući brojku od oko 8.000 članova tokom 1960-ih godina. Asocijacija je postala članica Međunarodne radioamaterske unije (IARU) 27. decembra 1993. godine.
Prvi pozivni znak i prvi kontakt
Prvi značajan iskorak u operativnom radu dogodio se u periodu 1949/50. godine kada su odobrene veze sa radio-predajnikom.
- Prvi pozivni znak u Bosni i Hercegovini bio je YU4ALM.
- Predajnik je ručno izradio Nusret Abadžić, koristeći kvarcni kristal i VFO, uz antenu tipa “simetrični multiband dipol”.
- Prvi radioamaterski kontakt u BiH ostvaren je 6. jula 1950. godine.
Radioamateri u ratnom periodu (1992–1996)
Tokom rata u Bosni i Hercegovini, radioamateri su odigrali vitalnu ulogu jer su telefonske veze bile prekinute, a mnoga mjesta pod blokadom. Prve informacije o stanju u zemlji poslane su u svijet u aprilu 1992. godine. Procjenjuje se da je tokom rata razmijenjeno više od tri miliona poruka, a oko 1.500 mladih ljudi je u tim teškim uslovima položilo ispite za operatere. Zbog ovih zasluga, Međunarodna liga humanista je 16. novembra 1999. godine u Trstu dodijelila priznanje Asocijaciji.
Međunarodni prefiksi: Od T9 do E7
Status nezavisne države donio je i potrebu za novim međunarodnim identifikatorima u eteru:
- Prefiks T9: Početkom 1993. godine, nakon prijema BiH u Međunarodnu telekomunikacijsku uniju (ITU), zemlji je dodijeljen blok T9A–T9Z.
- Prefiks E7: Iako je T9 bio priznat, postojala je želja za modernijim identitetom koji nije vezan za ratni period.
- 2007. godine, Ministarstvo komunikacija i prometa BiH pokrenulo je inicijativu za promjenu.
- Augusta 2007., ITU je privremeno povukao T9 i dodijelio blok E7A–E7Z.
- 17. novembar 2007. godine određen je kao službeni datum stupanja na snagu novog prefiksa E7.
- 18. decembar 2007. godine, promjena je javno predstavljena na konferenciji za medije u Sarajevu, uz prisustvo najviših zvaničnika IARU-a.
- Početkom 2008. godine počelo je izdavanje prvih dozvola sa prefiksom E7.
Danas je prefiks E7 prepoznatljiv širom svijeta, a bosanskohercegovački amateri redovno ostvaruju vrhunske rezultate u međunarodnim takmičenjima, koristeći i nacionalnu stanicu @E7HQ.
